NL | EN | DE

Mamat

Leeftijd: 14 jaar
Binnengebracht: 09 - 2012
Gevonden in: Singkawang
Singkawang

Achtergrond

Mamat heeft jarenlang in Singkawan (West-Kalimantan) op een kippenboerderij in een veel te klein kippenhok heeft gezeten. Hij werd door de mensen van de BKSDA naar het Sintang Orangutan Center gebracht. Toen hij ernstig ondervoed binnenkwam kon hij alleen maar liggen. Doordat hij in zijn kippenhok geen enkele bewegingsruimte had, had hij nauwelijks kracht in zijn armen en benen. Voortbewegen deed hij door te rollen.

Door de liefdevolle en deskundige zorg in het SOC is Mamat inmiddels bijzonder goed hesteld. Zo goed zelfs, dat hij één van de vijf orang-oetans is die als eerste naar oefenbos Tembak Lestari zijn overgeplaatst.

Eigenschappen

Hoewel Mamat in zijn gedragsontwikkeling wat achterloopt, beschikt hij wel over goede sociale vaardigheden. Sinds hij door het SOC is opgevangen, is hij met iedereen heel makkelijk in de omgang.

Voortgang

Hoewel Mamat zich goed heeft hersteld van zijn ontberingen op de kippenboerderij, komt het soorteigen gedrag nog niet naar boven. De meeste orang-oetans die in gevangenschap hebben gezeten, leren al snel goed klimmen. Mamat daarentegen hangt liever op de grond rond.

Opvang

Het Sintang Orangutan Center (SOC) vangt orang-oetans op die als huisdier of handelswaar gevangen hebben gezeten. Vaak zijn de orang-oetans getraumatiseerd omdat ze al heel jong bij hun moeder zijn weggehaald en omdat hun moeder voor hun ogen is gedood. Bij het SOC krijgen ze liefdevolle, professionele verzorging en wordt hun natuurlijke gedrag gestimuleerd. Zo worden ze uitgedaagd om verschillende soorten voedsel te proeven en te eten, nesten te bouwen en problemen op te lossen. Daarnaast kunnen ze hun klimvaardigheden verbeteren en komen ze volop in contact met andere orang-oetans. Het doel is om ze uiteindelijk uit te zetten in hun natuurlijke omgeving: het oerwoud.

Oefenbos

(huidige locatie)
Tembak Lestari is een stuk tropisch woud in de binnenlanden van West-Kalimantan. Het gebied is ingericht als oefenbos voor de orang-oetans die in het SOC voldoende zijn hersteld. Onder begeleiding van de lokale staf leren de orang-oetans stap voor stap zelfstandig te leven in hun natuurlijke omgeving. Zo leren ze in het oefenbos zelf voedsel te verzamelen, nesten te bouwen in een echt bos en beter te klimmen.

Uitzetting

Als de orang-oetans in het oefenbos hebben laten zien dat zij zelfstandig kunnen overleven in het wild en alle nodige vaardigheden voldoende bezitten, dan kunnen ze worden uitgezet in beschermde bosgebieden. Hier worden ze in het begin nog in de gaten gehouden, maar uiteindelijk zullen ze in alle vrijheid hun bestaan kunnen voortzetten. Eén van die gebieden is het Saranbos ten westen van Tembak. Omliggende dorpen werken samen om dit bos te behouden en te beschermen.

Het herstel van Mamat in het SOC

(Engelstalig)
Bron: Bureau Beeldtaal

Regen

Tijdens het regenseizoen zoals nu, gaan de activiteiten in het oefenbos in Tembak onverminderd door en leren de orang-oetans elke dag weer meer. Zij leren hier alles wat nodig is om weer in vrijheid te kunnen leven en daar hoort ook het omgaan met harde regen bij.

Lees meer

Trakteren

Omdat het vinden van voedsel, nesten bouwen en klimmen dingen zijn die eigenlijk te hoog gegrepen zijn voor Mamat, moet hij andere dingen ontdekken die hem interesseren of uitdagen. De omheining rond het oefenbos is een van de dingen die hem nog steeds nieuwsgierig maken. Hij loopt vaak langs de omheining alsof hij aan het patrouilleren is. Hij observeert het schrikdraad, komt dan met zijn mond heel dichtbij en blaast er tegenaan. Hij weet heel goed dat je het schrikdraad niet moet aanraken, maar hij is erg gefascineerd door de onzichtbare kracht die in de draad zit. Mijn beurt, jouw beurt Mamat hangt vaak rond bij de verblijven, zelfs als hij in het oefenbos is. Pasgeleden sloot hij het luik van de tunnel die tussen het omheinde oefenbos en de nachtverblijven ligt. Tanjung en Molly, die ook in het oefenbos waren, deden het luik weer open. Mamat liep vervolgens weer langs de tunnel en deed het luik weer dicht. Dit simpele, maar voor Mamat onderhoudende spelletje herhaalde zich nog een paar keer. De orang-oetans zitten nooit allemaal tegelijkertijd in het oefenbos. Terwijl een deel in het bos zit, zit de rest in de verblijven. De reden daarvoor is dat het oefenbos teveel wordt aangetast als alle orang-oetans tegelijkertijd in het oefenbos zitten. Het bos kan zich dan niet goed herstellen. Als Mamat in het oefenbos is, probeert hij te spelen met de orang-oetans die zich aan de andere kant van de omheining in het nachtverblijf bevinden. Onlangs probeerde hij vrienden te maken door op en neer door de tunnel richting het nachtverblijf te lopen. De orang-oetans in het verblijf waren daarin echter niet geïnteresseerd. Op een gegeven ogenblik liep Mamat het bos en kwam even later terug met een banaan. Het aanbieden van voedsel is altijd een goede manier om vrienden te maken. Jojo kwam dan ook meteen naar Mamat toegelopen en Mamat overhandigde zijn presentje. Maar Jojo liep gelijk weer weg en had veel meer interesse in de banaan dan in een onderonsje met Mamat. Mamat wil altijd graag met iedereen vrienden zijn, maar jammer genoeg wil niet iedereen vrienden met Mamat zijn. Kijk niet zo! Anders dan Mamat wilde Bablu aanvankelijk helemaal geen vrienden maken. Toen zij pas in het opvangcentrum zat, was ze eerst boos op iedereen en later bang voor iedereen. De anderen pakten haar eten af, terwijl ze erg sterk is en ze zich met gemak daartegen zou kunnen  verzetten. Een tijdje geleden kreeg het SOC een grote donatie van een meisje uit Australië, bedoeld voor het maken van verrijkingsmateriaal. Het SOC gebruikte dit geld onder andere voor de aanschaf van grote tonnen. Bablu, hoewel niet de meest speelse orang-oetan, was erg blij met dit nieuwe verrijkingsmateriaal. Ze ging er blij bovenop zitten en begon er fanatiek op te trommelen. Nu trekt Bablu vooral op met de jongere orang-oetans, zoals Benazir,Chris en Rocky. Het is ontzettend mooi om te zien hoe Bablu eindelijk plezier lijkt te kunnen maken en lijkt te kunnen genieten van het gezelschap van de andere orang-oetans. Soms, als een van de kleinere orang-oetans in één van de hangende tonnen ligt, steekt Bablu haar hoofd en armen naar binnen om met hem of haar te kunnen spelen. De verzorgers vinden het prachtig om te zien hoe Bablu zich de afgelopen tweeëneenhalf jaar in sociaal opzicht heeft ontwikkeld, maar Bablu lijkt zich af en toe erg betrapt te voelen als ze ziet dat de verzorgers naar haar kijken als ze aan het spelen is. Oeps, sorry Mamat kan het erg goed vinden met de baby’s. Eén van hen is Gagas, een erg vriendelijke orang-oetan. Gagas is ook niet snel bang of kleinzerig, maar Mamat weet zelf ook dat hij voorzichtig moet zijn als hij met de kleintjes speelt. Een tijdje geleden was het echter Gagas die Mamat zo’n harde duw gaf dat Mamat ondersteboven rolde. Vriendelijk als hij was trok Gagas Mamat vlug weer overeind om verder te spelen.

Lees meer

Achterstand

Zoals je in de vorige nieuwsbrief hebt kunnen lezen, kon Mamat het erg goed vinden met Momo. Ze hielden van dezelfde wilde spelletjes. Momo wordt echter steeds sterker, waardoor Mamat de wilde spelletjes met Momo niet meer zo ziet zitten. Mamat speelt de laatste tijd veel liever met Molly. De wilde spelletjes van Mamat zijn echter nog een beetje te ruw voor de kleine Molly. Ze kunnen dan ook niet bij elkaar in één verblijf. Maar dat geeft niet: ze spelen vrolijk met elkaar door het hekwerk heen. Mamat speelt ook graag met Gagas en Oscar. Ook zij zijn nog klein, maar beter opgewassen tegen de baldadige Mamat dan Molly. Toch begrijpt Mamat heel goed dat hij met de jonge orang-oetans voorzichtig moet zijn. Ondervoed Een orang-oetan die absoluut niets van de wilde spelletjes van Mamat moet hebben is Tanjung. Tanjung heeft in de praktijk weinig last van Mamat, want Tanjung is meestal hoog in de boomtoppen op zoek naar voedsel, en daar komt Mamat niet. Mamat kan helaas nog steeds niet zo goed klimmen. De kleine Oscar doet echter wel zijn best om Mamat te stimuleren. Oscar klimt dan zelf in een boom en geeft dan aan dat Mamat hem moet volgen. Mamats achterstand in klimvaardigheid en uithoudingsvermogen is het gevolg van jarenlange ondervoeding en een verblijf in een veel te klein hok. Zijn ondervoeding heeft er ook toe geleid dat Mamat niet zo goed kan zien.  Dat maakt het waarschijnlijk lastig voor Mamat om voedsel te vinden. Mamat gaat zelf niet actief op zoek, maar wacht tot hij eten krijgt aangeboden.

Lees meer

Wilde spelletjes

Er kan niet over Mamat gesproken worden zonder dat ook zijn klimgedrag ter sprake komt. Mamat brengt nog steeds meer tijd op de grond door dan in de bomen. Dat is uiteraard niet wat je van een orang-oetan mag verwachten en zijn gedrag wordt dan ook goed in de gaten gehouden, zodat zijn klimvaardigheid kan worden gestimuleerd. De verzorgers en biologen verzamelen van alle orang-oetans gegevens over hun gedrag in het oefenbos. Deze gegevens worden geanalyseerd en geven zo inzicht in de ontwikkeling van de orang-oetans en in het vooruitzicht op rehabilitatie in het wild. Naast deze wetenschappelijke gegevens speelt ook het waardevolle oordeel van de verzorgers een belangrijke rol. Net als bij kinderen die naar het voorgezet onderwijs gaan, wordt de keuze niet alleen bepaald door kwantitatieve gegevens van bijvoorbeeld een Cito-toets, maar ook door het kwalitatieve oordeel van de leraar. De verzorgers vervullen in het oefenbos de belangrijke rol van leraar. Schors Het gedragsonderzoek houdt zich bezig met verschillende onderwerpen, zoals de vaardigheid van een orang-oetan om in verschillende seizoenen zelf zijn eten bij elkaar te zoeken. Een orang-oetan moet niet alleen voldoende eten kunnen vinden tijdens het vruchtseizoen, maar ook wanneer er minder fruit in de bomen hangt en hij zijn dieet moet aanvullen met bijvoorbeeld bladeren, mieren en schors. Tijdens de laatste periode waarin er weinig fruit voor handen was, zagen de verzorgers dat veel orang-oetans leerden om schors te eten. Er worden ook gegevens verzameld over hun nestbouwvaardigheden, hun sociale vaardigheden en hun klimvaardigheden. Bij het beoordelen van de klimvaardigheden van een orang-oetan kijken de onderzoekers naar hoe hoog een orang-oetan klimt, hoe hij van de ene naar de andere boomtop komt en naar zijn algehele klimtechniek.  Die klimtechniek kan brachiatie (van tak naar tak zwaaien) met alleen de armen zijn, of de techniek waarbij de orang-oetan met zijn voeten de eerste tak blijft vasthouden en pas die pas meetrekt als zijn handen de tweede tak vast hebben. Nestbouwvaardigheden en en goede klimtechnieken kunnen nog niet aan Mamat worden toegeschreven, omdat hij de meeste tijd op de grond doorbrengt. Wilde spelletjes Hoewel Mamat op sommige vlakken wat achterloopt, beschikt hij wel over goede sociale vaardigheden. Sinds hij door het SOC is opgevangen, is hij met iedereen heel makkelijk in de omgang. Momo doet zijn ruwe spelletjes graag met Mamat en in de eerste maanden in het oefenbos was Mamat erg blij met een vriendje dat ook wel van stoeien hield. Anders dan Mamat, is  Momo inmiddels goed vooruitgegaan en ook zijn uithoudingsvermogen is verbeterd. Mamat is nu niet meer tegen Momo opgewassen, waardoor Mamat nu vaak boos wordt op Momo.

Lees meer

Inuls aantrekkingskracht

Terwijl de andere orang-oetans over het algemeen grote vooruitgang boeken in het oefenbos, brengt Mamat nog steeds de meeste tijd door op de grond in plaats van in de bomen. Mamat voelde zich een poosje sterk aangetrokken tot Inul. Hij probeerde haar overal te volgen en dat bleek een goede manier om zijn klimvaardigheid te verbeteren. Op een gegeven ogenblik kwam Momo tussenbeide en ging Inul’s aandacht voortaan vooral naar Momo. Voor Mamat was de lol eraf. Mamat brengt nu helaas weer de meeste tijd door op de grond.

Lees meer

Spierkracht

Mamat was de eerste die het nieuwe hek rondom het oefenbos uitprobeerde. Behalve dat hij de electrische installatie aan een nieuwsgierige blik onderwierp, raakte hij deze ook aan. Ondanks de nogal onprettige schok, herhaalde hij dat nog een paar keer. Waarschijnlijk omdat het een nieuw gevoel was voor hem en hij er zeker van wilde zijn dat het hek hiervan de oorzaak was. Uiteindelijk begreep Mamat dat hij er beter uit de buurt kan blijven. Hij zal zijn eigen energie nog hard nodig hebben om beter te leren klimmen. Door ernstige ondervoeding in het verleden zijn Mamats spieren nog niet zo goed ontwikkeld en heeft hij moeite om de andere orang-oetans bij te houden in het bos. Dat is soms behoorlijk frustrerend voor hem. Hij bedenkt wel eens nieuwe manieren van klimmen, zoals zich afzetten met zijn kin om hoger in de boom te komen. Ook Mamat’s zicht lijkt wat aangetast door de lange periode van ondervoeding. Al met al is nu nog niet te voorspellen of hij zich voldoende zal ontwikkelen om zelfstandig in het wild te kunnen leven. Wel is Mamat dankzij de fantastische zorg van het SOC wonderbaarlijk hersteld van zijn traumatische verleden en geniet hij volop van de bomen en het bos in Tembak Lestari.

Lees meer

Wonderbaarlijk hersteld

Mamat werd twee en een half jaar geleden verlamd en sterk vermagerd naar het SOC gebracht. Het was zelfs niet meteen duidelijk of Mamat nog wel leefde toen hij bij het SOC aankwam. Na intensieve verzorging en fysiotherapie is hij nu verbazingwekkend goed hersteld. Mamat is ontzettend makkelijk in de omgang en kan het goed vinden met alle andere orang-oetans. Geen enkele orang-oetan is bang voor hem en hij houdt ook niet van plagen. Hoewel hij niet dominant is en ook zeker niet de sterkste orang-oetan, wordt hij zelf ook niet gepest en is er geen enkele orang-oetan die hem probeert te intimideren. Toen Mamat nog verlamd was, kon hij zelfs zijn handen niet open krijgen. Inmiddels kan hij klimmen en wordt hij bijna dik. Op zijn nagels zijn echter krassen te zien die de andere orang-oetans niet hebben. Dat komt doordat Mamat vaak nog met gekromde vingers loopt. Maar buiten dat is het moeilijk voor te stellen dat Mamat ooit problemen met zijn handen heeft gehad. Als Mamat bananen krijgt, ruikt hij daar grondig aan. Dat komt misschien omdat hij lange tijd zijn medicijnen via bananen kreeg toegediend. Op dit moment kan Mamat nog niet goed zijn eigen voedsel vinden in het bos.

Lees meer

Een bril voor Mamat?

Het klimmen gaat bij Mamat nog niet van harte. De staf hing daarom voor hem, net als voor Beno, eten in bomen die ze gemakkelijk konden beklimmen. Voor Beno werkte dat, maar niet voor Mamat. Zelfs niet als de verzorgers met het eten de boom in klommen. En ondanks dat Mamat gek is op eten. Daarom werd iets anders bedacht. De verzorgers hingen het eten aan een lange stok en bewogen het langzaam omhoog zodat Mamat het zou volgen. Dit werkte! Maar alleen als ze het stuk fruit ook echt goed voor zijn neus hielden. Daarna gingen ze nog een stapje verder: hengelen voor gevorderden. Een verzorger kroop hoog de boom in met een touw waaraan een lekker stuk eten hing. Hij hield het eten recht voor Mamats neus, tot het zijn interesse wekte. Mamat wilde het pakken, begon het stuk fruit te volgen en klom zo recht de boom in. Een geweldige stap vooruit! Tegelijk riep het een vraag op: kan Mamat wel goed zien als je het eten zo vlak voor zijn neus moet hangen voor hij erop reageert?

Lees meer

De boom in

Mamat en Beno zijn nog niet zulke fanatieke klimmers. Nu is de overweging: gaan we ze helpen of hebben ze misschien gewoon tijd nodig om het vertrouwen in de bomen terug te winnen? Mamat is de eerste keer gevallen toen hij in het oefenbos mocht klimmen. Gelukkig had hij niks, maar hij was wel erg geschrokken en zijn vertrouwen in de takken is sindsdien geschaad. Zijn ze bang of niet sterk genoeg meer? Of weten ze gewoon niet zo goed meer hoe het moet? Hoe kunnen ze gestimuleerd worden om meer te oefenen met klimmen? Of hoe kunnen we ze helpen het vertrouwen en het plezier in klimmen weer terug te krijgen? Of om sterker te worden? En hoe leren we ze inschatten of een tak sterk genoeg is of niet? Allemaal vragen waar de verzorgers en dierenarts in Tembak een antwoord op proberen te krijgen. Er zijn nu in ieder geval wat touwen in de bomen gehangen om Beno en Mamat een plek te geven waar ze veilig kunnen klimmen en om op die manier de stap naar de takken en bomen kleiner te maken.

Lees meer

Uit de boom gevallen

Op de dag dat Mamat werd overgeplaatst naar Tembak, liep hij uit zichzelf de transportkooi in: alsof hij wist dat hij nu weer de vrije natuur in zou gaan. Mamat werd in 2012 volledig verlamd het Sintang Orangutan Center binnengebracht. Dat hij nu als één van de eersten naar Tembak kan is een geweldige prestatie. In zijn eerste week in Tembak is Mamat uit een boom gevallen, omdat hij nog niet goed kan inschatten welke takken zijn gewicht kunnen dragen. De dagen daarna was Mamat wat onzeker over zijn klimvaardigheid, maar inmiddels speelt hij weer volop in de bomen.

Lees meer

Mieren

Mamat heeft een goede eetlust en is erg actief. Mamats ledematen zijn nog niet zo sterk en daarom speelt hij voornamelijk op de vloer van zijn verblijf. Hij begrijpt nog niet hoe hij van bladertakken een nest moet maken, maar hij blijkt wel handig in het ontmantelen van mierennesten om de poppen eruit te peuteren.

Lees meer

Bananen

Mamat begrijpt nog niet helemaal hoe hij van bladeren een nest maken. Verder gaat het goed met hem. Hij drinkt en eet goed. Vooral bananen gaan er in als koek. Papaja’s en groenten vindt hij minder  lekker.

Lees meer